Тарихшы әрі өлкетанушы Таһир Ғайнуллиннің айтуынша, қазіргі Қапшағай су қоймасының орнында бір кездері ежелгі Қапшағай көлі болған, ол өлшемі жағынан су қоймасынан әлдеқайда үлкен болған. Бүгінде Қапшағай су қоймасының немесе көлінің өлшемдері мынадай: ұзындығы — 80 км, ені — 40 км, тереңдігі 42 м.
Қазіргі Қапшағай көлі 1970 жылы Іле өзенін тар Қапшағай шатқалында бөгеу арқылы пайда болды.
Атақты өлкетанушының айтуынша, ол ежелгі көл тау массиві арқылы өзіне жол шайып, базальт үстірті арқылы кетіп... жоғалып кеткен. Мүмкін Қапшағай бөгетінен жиырма шақырым жерде орналасқан Таңбалы Тас жартастарындағы ежелгі суреттердің 
ежелгі көлге қандай да бір қатысы бар шығар. Қазіргі Қапшағай көлінің бірнеше атауы бар — Қапшағай су қоймасы, жасанды теңіз, Қапшағай көлі. Көлге Іле өзенінің салаларының сулары құяды, олар: Шарын, Шелек, Түрген, Талғар, Есік және Қаскелең өзендері.
Қапшағай көлінің жағасында Қапшағай қаласы орналасқан. 1980 жылы бөгет пен Қапшағай СЭС-і салынды.
Бүгінде Қапшағай көлі Қазақстандағы ең көп баратын демалыс орындарының бірі. Қапшағай көлінің солтүстік жағасы ерекше танымал. Онда жайлылығы жағынан әлемдік атағы бар демалыс үйлерінен кем түспейтін демалыс үйлері орналасқан. Көлде қалалық жағажай бар, рас, қазір ол жалға беріледі, әрі көлік үшін кіру бағасы 500 теңге.
Қапшағай қаласының өзінде Аквапарк бар. Ол 1994 жылы итальяндықтардың жобасы бойынша салынған. Биіктігі 10 және 20 метрлік жырғалақтар үлкен танымалдыққа ие.
Жазғы уақытта мұнда өте ыстық, кейде температура 40°C-қа жетеді. Сондықтан мұнда Түркиядан кем түспейтіндей күнге қыздыруға болады. Ал жергілікті турфирмалар Қазақстан табиғатының сұлулығын құстың ұшқан биіктігінен тамашалау үшін түрлі экскурсиялар, оның ішінде тікұшақтармен де ұсынады. Қапшағай көлінің үстімен ұшу сізге ләззат сыйлайды.
Балық аулау әуесқойлары уақытты тамаша өткізіп, көлден олжамен қайта алады, өйткені Қапшағайда балық аулау тамаша!