Ведомство Қазақстан халықаралық құқықты сақтайтынын және шетелдік инвестицияларды қорғау жөніндегі міндеттемелерді орындайтынын атап өтті. Бұл ретте экологиялық айыппұл күкіртті сақтаудың рұқсат етілген көлемінен асырғаны үшін салынған.
Айыппұлдың негізділігін республика соттары растады. 2026 жылғы 19 маусымда Атырау облыстық соты төменгі инстанцияның шешімін өзгеріссіз қалдырды. Сот актісі заңды күшіне енген.
NCOC 2026 жылғы 20 шілдеге дейін айыппұлды ерікті түрде төлеуге міндетті. Орындалмаған жағдайда компанияға және мердігерлерге мәжбүрлеп өндіру шаралары, оның ішінде соманың 10%-ы мөлшерінде қосымша санкция ұстау қолданылады.
Арбитраж жөніндегі позиция
Әділет министрлігі компанияның айыппұл өндіруге тыйым салу туралы түсіндірмесін негізсіз деп санайды. ЮНСИТРАЛ қағидалары бойынша арбитраж коммерциялық сипатқа ие және мемлекеттің экология саласындағы егемендік өкілеттіктеріне таралмайды.
Шетелдік арбитраждың қамтамасыз ету шарасы Қазақстан аумағында автоматты түрде әрекет етпейді. Оны орындау үшін Қазақстан соттары арқылы тану қажет. Мұндай шаралар ұлттық заңнаманың императивтік нормаларынан басымдыққа ие емес.
Мемлекеттік органдар «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңға сәйкес заңды күшіне енген сот шешімдерін орындауға міндетті.
Талқылаудың құпиялылығы
Министрлікте NCOC-тің арбитраждың барысы туралы мәліметтерді жариялауына алаңдаушылық білдірді. Ведомствоның пікірінше, мұндай ашып көрсету халықаралық арбитраждың құпия сипатын бұзады.